H5 Vay Mới NhấtLập Kế Hoạch Trả Nợ: Cách Tính Khả Năng Chi Trả Và Xử Lý Khi Gặp Khó
Để trả nợ không bị áp lực, hãy lấy thu nhập hàng tháng trừ chi tiêu bắt buộc để ra số tiền còn lại, rồi chỉ vay sao cho khoản trả mỗi tháng nằm gọn trong phần đó. Quy tắc kinh nghiệm là tổng tiền trả nợ hàng tháng không nên vượt khoảng một phần ba thu nhập. Khi sắp trễ hạn, hãy liên hệ bên cho vay sớm thay vì im lặng hoặc vay chỗ khác để trả.
Người ta hay lên kế hoạch trước khi vay: vay bao nhiêu, vay ở đâu. Nhưng ít ai lên kế hoạch trả nợ, trong khi đó mới là phần quyết định bạn có thoải mái hay không. Một khoản vay nhỏ nhưng không có kế hoạch trả vẫn có thể thành gánh nặng. Một khoản vay lớn hơn nhưng có kế hoạch rõ ràng thì lại nằm trong tầm kiểm soát. Bài này hướng dẫn cách làm đơn giản bằng ví dụ cụ thể.
Tính khoản trả tối đa mỗi tháng
Bạn chỉ cần ba bước:
- Xác định thu nhập thực nhận hàng tháng. Nếu thu nhập không đều, hãy lấy mức thấp trong vài tháng gần đây thay vì mức cao nhất.
- Cộng các chi phí bắt buộc: tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại, điện nước, học phí, thuốc men, các khoản nợ đang trả.
- Lấy thu nhập trừ chi phí bắt buộc. Phần còn lại là số tiền tối đa bạn có thể dùng cho khoản vay mới. Nên chừa thêm một khoản dự phòng nhỏ, vì cuộc sống luôn có phát sinh.
Cách tính khoản trả này cũng chính là câu 2 trong bộ checklist trước khi vay online. Khi biết số tiền trả tối đa mỗi tháng, bạn mới biết nên vay bao nhiêu và kỳ hạn bao lâu.
Tỷ lệ nợ trên thu nhập an toàn
Tỷ lệ nợ trên thu nhập (hay DTI) là tổng số tiền trả nợ hàng tháng chia cho thu nhập hàng tháng. Ví dụ bạn có thu nhập 10 triệu đồng và đang trả nợ tổng cộng 3 triệu đồng mỗi tháng, tỷ lệ này là 30%.
Không có một con số luật định áp dụng cho mọi người. Nhiều chuyên gia tài chính cá nhân gợi ý giữ tổng tiền trả nợ trong khoảng một phần ba thu nhập hoặc thấp hơn, và càng thấp thì càng an toàn. Đây chỉ là quy tắc kinh nghiệm để tham khảo, còn mức phù hợp với bạn còn tùy vào số người phụ thuộc, chi phí sinh hoạt ở nơi bạn sống và mức ổn định của thu nhập.
Nếu bạn đã gần mức này, hãy cân nhắc kỹ trước khi vay thêm. Mỗi khoản nợ mới đều làm giảm khả năng chống chịu khi có chuyện bất ngờ.
Bảng ngân sách tháng ví dụ
Giả sử một người có thu nhập 10.000.000 đồng mỗi tháng và muốn vay một khoản nhỏ:
| Khoản mục | Số tiền (đồng) |
|---|---|
| Thu nhập thực nhận | 10.000.000 |
| Thuê nhà, điện nước | 3.000.000 |
| Ăn uống | 2.500.000 |
| Đi lại, điện thoại | 800.000 |
| Chi phí cố định khác (học phí, thuốc, bảo hiểm) | 1.200.000 |
| Tổng chi phí bắt buộc | 7.500.000 |
| Còn lại | 2.500.000 |
| Quỹ dự phòng giữ lại | 700.000 |
| Khoản trả nợ tối đa nên cân nhắc | 1.800.000 |
Đây là con số minh họa. Trong ví dụ này, nếu bạn định vay 5.000.000 đồng trong 3 tháng và phải trả khoảng 1.700.000 đồng mỗi tháng, thì khoản vay nằm sát giới hạn. Nếu dòng tiền không chắc chắn, hãy vay ít hơn hoặc chọn kỳ hạn dài hơn. Bạn có thể xem cách chia khoản trả theo kỳ ở bài vay trả góp hay vay một kỳ, vì cách trả ảnh hưởng đến số tiền bạn phải có sẵn mỗi tháng.
Lịch nhắc và tự động trả
Trả chậm thường không phải vì thiếu tiền, mà vì quên ngày. Vài cách đơn giản:
- Đặt nhắc lịch trước hạn 3 đến 5 ngày trên điện thoại, kèm ghi chú số tiền cần trả.
- Ghi ngày đến hạn của mọi khoản nợ vào một nơi duy nhất, như một bảng tính hay một tờ giấy dán chỗ dễ thấy.
- Chuyển tiền vào tài khoản dùng để trả nợ ngay khi nhận lương, để khỏi lỡ tiêu mất.
- Cân nhắc dùng chức năng trả tự động của ngân hàng nếu đơn vị cho vay hỗ trợ, nhưng nhớ kiểm tra số dư trước ngày trích.
- Lưu mọi chứng từ: biên lai chuyển khoản, tin nhắn xác nhận, và đặc biệt là xác nhận tất toán khi trả xong.
Khi sắp trễ hạn: nên làm gì
Nếu bạn thấy mình sắp không trả kịp, đây là những việc nên làm:
- Liên hệ bên cho vay sớm, trước ngày đến hạn, qua kênh chính thức. Nói rõ tình hình và thời điểm bạn có thể trả.
- Đề nghị phương án: gia hạn, chia nhỏ khoản trả, hoặc cơ cấu lại lịch trả. Hỏi rõ mọi chi phí đi kèm, vì gia hạn thường có phí.
- Ghi lại bằng văn bản mọi thỏa thuận mới (email, tin nhắn chính thức).
- Ưu tiên trả khoản có lãi và phí phạt cao, nếu bạn có nhiều khoản nợ.
- Đừng im lặng. Né tránh thường làm lãi phạt tăng và khiến việc thương lượng khó hơn.
Trả chậm kéo dài ở tổ chức tín dụng còn có thể bị xếp vào nhóm nợ xấu. Nếu bạn đang bị đòi nợ bằng cách đe dọa hay làm phiền người thân, hãy làm theo hướng dẫn ở bài bị đòi nợ quấy rối phải làm gì, vì việc nợ không cho phép ai xâm phạm quyền của bạn.
Tránh vay đảo nợ
Vay đảo nợ là vay chỗ này để trả chỗ kia. Cách này nghe như giải pháp tạm thời, nhưng thực tế thường tệ hơn vì mỗi lần vay mới bạn lại thêm lãi, thêm phí, và thời gian trả bị đẩy xa. Dấu hiệu bạn đang rơi vào vòng này:
- Bạn phải vay mới mới có tiền trả khoản cũ.
- Số lượng khoản vay tăng dần.
- Bạn không còn nhớ rõ mình đang nợ tổng cộng bao nhiêu.
Nếu đã lỡ ở trong tình trạng này, hãy làm ngay các việc sau: lập danh sách đầy đủ mọi khoản nợ (số tiền, lãi, ngày đến hạn), dừng vay thêm, ưu tiên trả khoản đắt nhất, và trao đổi với từng bên cho vay để xin cơ cấu lại. Với những khoản lớn hoặc phức tạp, bạn có thể tìm đến luật sư hoặc tổ chức tư vấn tài chính uy tín.
Còn nếu bạn mới chỉ đang cân nhắc vay, hãy dùng kế hoạch trả nợ này như một "bài kiểm tra" trước khi quyết định. Khi đã chắc khoản trả nằm trong khả năng, bước tiếp theo là chuẩn bị giấy tờ cho đúng, bạn xem danh sách ở bài hồ sơ cần chuẩn bị khi vay online, rồi có thể xem các dịch vụ vay trên điện thoại ở mục xem H5 vay mới nhất trên trang chủ để đối chiếu thông tin trước khi chọn.
Câu hỏi thường gặp
Thu nhập không đều thì tính khả năng trả thế nào?
Hãy lấy mức thu nhập thấp trong vài tháng gần đây làm cơ sở, chứ không lấy mức cao nhất. Cách này an toàn hơn và giúp bạn không phải lo khi thu nhập xuống thấp.
Tôi nên trả khoản nợ nào trước?
Thông thường nên ưu tiên khoản có lãi và phí phạt cao nhất, đồng thời bảo đảm không để khoản nào bị trễ hạn quá lâu. Nếu có khoản có tài sản bảo đảm, hãy chú ý riêng khoản đó.
Gia hạn khoản vay có nên không?
Gia hạn có thể giúp bạn qua giai đoạn khó khăn, nhưng thường tốn thêm phí. Hãy hỏi rõ tổng chi phí khi gia hạn và chỉ làm khi bạn có kế hoạch thực tế để trả sau đó.
Tóm tắt 3 ý
- Lấy thu nhập trừ chi tiêu bắt buộc và quỹ dự phòng để ra khoản trả tối đa mỗi tháng, rồi mới quyết định vay bao nhiêu.
- Quy tắc kinh nghiệm là tổng tiền trả nợ hàng tháng không nên vượt khoảng một phần ba thu nhập, đồng thời đặt lịch nhắc để không trễ hạn.
- Sắp trễ hạn thì liên hệ bên cho vay sớm, ghi lại thỏa thuận bằng văn bản và tránh vay đảo nợ.